SskSicil.Com

ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ

ÇALIŞANLAR SOSYAL SiGORTALAR KURUMU

KANUNU (1) (4)

 

          Kanun Numarası                 : 1479

          Kabul Tarihi                        : 2/9/1971

          Yayımlandığı R. Gazete       : Tarih : 14/9/1971   Sayı : 13956

          Yayımlandığı Düstur            : Tertip : 5   Cilt : 10   Sayfa : 3300

 

                                                                              

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız. “Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı”

Cilt: 2       Sayfa: 1129

 

Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yönetmelikler için,”Yönetmelikler Külliyatı”nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.

                                                                              

I – KISIM

Örgütlenme

 

             Kuruluş:

             Madde 1 – Bu kanunda yazılı sosyal güvenlik hükümlerini uygulamak (...) (2) üzere, Esnaf ve Sanatkarlar ve diğer bağımsız çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu kurulmuştur.

             Kurum, kısaca; "Bağ-Kur" diye anılır.

             (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/1 md.; İptal: 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/1 md.) Kurum, bu Kanun ve özel hukuk hükümlerine tâbi, tüzel kişiliği haiz bir kamu kurumudur. Kurum, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bağlı kuruluşu olan Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili kuruluşu olup, idarî ve malî bakımdan özerktir.(3)

             Kurumu Yüksek Denetleme Kurulu denetler.

             Organlar:

             Madde 2 – Kurumun organları şunlardır:

             a) Genel Müdürlük kuruluşu,

             b) Yönetim Kurulu,

             c) Genel Kurul.

——————————

 (1)   a - 14/3/1985 tarihli ve 3165 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince, bu kanunda geçen "Sosyal Güvenlik Bakanlığı" deyimi "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

        b - Bu Kanunun düzenlediği atama usulüne dair konularda 23/4/1981 tarih ve 2451 sayılı Kanunun 2-5 inci maddelerine bakınız.

(2)        Bu fıkrada yer alan “ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı olmak” ibaresi 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK  ile metinden çıkarılmıştır. Aynı düzenleme 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde de yer almaktadır.

(3)        Bu fıkra 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(4)    Bu Kanunun 7 nci Geçici 14, 21 ve 22 nci maddelerinin uygulanması ile ilgili olarak 31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun 14 üncü maddesine bakınız.

             Genel Müdürlük kuruluşu:

             Madde 3 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/2 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/2 md.)

             Genel Müdürlük, Genel Müdür, üç genel müdür yardımcısı, merkez ve taşra teşkilatından oluşur.

             Merkez Teşkilatı;

             a) Ana hizmet birimleri; Sigortalılar Daire Başkanlığı, Tahsisler Daire Başkanlığı, Sağlık İşleri Daire Başkanlığı, Finansman ve Aktüerya Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem Daire Başkanlığı,

             b) Danışma ve denetim birimleri; Teftiş Kurulu Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Araştırma Planlama ve Koordinasyon Daire Başkanlığı,

             c) Yardımcı hizmet birimleri; Muhasebe ve Malî İşler Daire Başkanlığı, İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı, Personel ve Eğitim Daire Başkanlığı, İdarî İşler Daire Başkanlığı ile Savunma Uzmanlığından,

             Taşra teşkilatı, il müdürlüklerinden, Bakanlar Kurulu kararı ile kurulacak şube müdürlüklerinden,

             Oluşur.

             Merkez ve taşra teşkilatının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.(1)

             Genel Müdür ve genel müdür yardımcıları(2)

             Madde 4 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/3 md. İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/3 md.)

             Kuruma Genel Müdür ve genel müdür yardımcısı olarak atanacaklarda, 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 ve 68 inci maddelerinde sayılan şartlara ek olarak, en az dört yıllık eğitim veren fakülte veya yüksek okullar ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmış yabancı fakülte veya yüksek okullardan mezun olmak şartları aranır. (1)

             Genel Müdürün görevleri, yetki devri ve temsil yetkisi (2)

             Madde 5 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/4 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/4 md.)

             Genel Müdür, Kurumun bütün işlerini Yönetim Kurulunun gözetimi altında ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütür. Adlî ve idarî mercilerle gerçek ve tüzel kişilere karşı Kurumu temsil eder. Genel müdür yardımcıları merkezde, il müdürleri de taşrada kendilerine verilecek yetki dahilinde Kurumu, adlî ve idarî mercilerle, gerçek ve tüzel kişilere karşı temsil ederler.

             Genel Müdür sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri, yetki devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz. (1)

             Atama usul ve şartları(2)

             Madde 6 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/5 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/5 md.)

             a) Genel Müdür, genel müdür yardımcısı, I.Hukuk Müşaviri müşterek kararname ile, 1-4 üncü derece kadrolara atanacak personel, Genel Müdürün teklifi ve Yönetim Kurulu kararı ile, diğer personel ise Genel Müdürün onayı ile atanır. Kurum personelinin atama, yer değiştirme, görevde yükselme usul ve esasları yönetmeliklerle belirlenir.

             b) Kuruma daire başkanı olarak atanacaklarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 ve 68 inci maddelerinde sayılan şartlar aranır. Sağlık İşleri Daire Başkanı olarak atanacaklarda hekim, diş hekimi veya eczacı unvanına sahip olmak, Bilgi İşlem Daire Başkanı olarak atanacaklarda konusu ile ilgili eğitim veren mühendislik fakülteleri ile fen, matematik, istatistik, ekonomi veya ekonometri bölümü ile bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmış yabancı fakülte veya yüksek okullardan mezun olmak, İnşaat ve Emlak Daire Başkanı olarak atanacaklarda ise mimar veya mühendis unvanına sahip olmak şartı aranır.

–––––––––––––––––––

(1)     3,4, ve 5 inci maddeler, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(2)     4 üncü maddenin başlığı “Genel Müdür Yardımcıları”, 5 inci maddenin başlığı “Genel Müdürün görevleri”, 6 ncı maddenin başlığı “Atama yetkisi” iken; 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile sırasıyla “Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcıları”, “Genel Müdürün görevleri, yetki devri ve temsil yetkisi” ve “Atama usul ve şartları” olarak değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanundaki madde başlığı ile birlikte değiştirilmiştir hükmüne istinaden madde başlıkları metne işlenmiştir.

 

             c) Kurum adına meslek kuruluşlarında, vergi dairelerinde, belediye, özel idare ve ilgili diğer kurum ve kuruluşlarda, muhtarlıklarda, işyerlerinde; tescili gerekenleri, sigortalılığı sona erenleri ve adres değişikliklerini tespit etmek, Kurumun protokol yaptığı sağlık kurum ve kuruluşları ile eczanelerde sağlık sigortası uygulamasını kontrol etmek, il müdürünce verilecek benzeri diğer görevleri yapmak ve idarî para cezası uygulamakla yetkili olmak üzere, Bağ-Kur denetmenleri ve denetmen yardımcıları çalıştırılır. Bunlar en az dört yıllık yüksek öğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, yapılacak sınav sonucunda mesleğe denetmen yardımcısı olarak alınırlar ve en az 3 yıl çalıştıktan sonra, bu süredeki çalışmaları olumlu bulunanlar Kurumca açılacak yeterlik sınavında başarılı olmak şartıyla ilgili bulundukları denetmen kadrolarına atanırlar. Yeterlik sınavında başarılı olamayanlar durumlarına uygun kadrolara atanırlar. Denetmenler yer değiştirme suretiyle atamaya tâbidir ve denetmenlerin mesleğe giriş ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.(1)

             Personel statüsü (2)

             Madde 7 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/6 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/6 md.)

             Kurum personeli hakkında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri ile 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır. Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Kurumun diğer çalışanları sorumlulukları bakımından 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun uygulanmasında Devlet memuru sayılır ve haklarında 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

             Yönetim giderlerinden karşılanmak üzere her yıl Kurum merkez ve taşra teşkilatında kadrolu olarak fiilen çalışan personele asgarî ücretten az olmamak kaydıyla kendi aylıkları tutarında ( gösterge ve ek gösterge dahil ) iki ikramiye verilir.

             Kurumun yönetim giderleri için ayrılan tutarın %15'ine kadar olan kısmından ve Kurumca hazırlanan kitap, standart form, sağlık karnesi ile benzerlerinin satışından elde edilecek gelirlerden Kurumun merkez ve taşra teşkilatında fiilen görev yapan (Bakanlık merkez teşkilatında sadece Bakan onayıyla görevlendirilenler dahil) personele görev unvanı, çalışma verimi, hizmetlerin rasyonelliğini sağlayacak ilkeler göz önünde bulundurularak Yönetim Kurulunca uygun görülen ve Bakanlıkça onaylanan oran ve miktarda ek ödeme verilir. Ek ödemelerin aylık tutarı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda tanımlanan en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının %150'sini geçemez. Ek ödemelerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaz. Ek ödemenin dağıtım usul ve esasları Kurum Yönetim Kurulunca belirlenir.

             Kurum, taşra teşkilatındaki icra, takip ve dava işleri için genel hükümlere göre vekâlet akdi ile lüzum görülecek sayıda avukat çalıştırabilir.

             Kurum leh ve aleyhine açılan davalar ile icra takiplerinden tahsil edilen vekâlet ücretlerinden, hukuk müşavirlerine, kadrolu avukatlara ve hukuk servislerinde fiilen görev yapan personele 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 146 ncı maddesi gereğince ödeme yapılır. Vekâlet ücretinin ödeme esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.(1)

             Yönetim Kurulunun teşekkülü:

             Madde 8 – (Değişik: 24/8/2000 -KHK- 619/7 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/7 md.)

             Yönetim Kurulu bir karar organı olup, Kurumun en yüksek karar, yetki ve sorumluluğunu taşır. Yönetim Kurulu, Genel Müdür başkanlığında biri Kurum genel müdür yardımcılarından olmak üzere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından belirlenen iki üye, Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Devlet Bakanı tarafından belirlenen bir üye ile bu Kanuna tâbi sigortalıların bağlı bulundukları kanunla kurulmuş en yüksek meslek kuruluşlarından bir üye, 2926 sayılı Kanuna tâbi sigortalıları temsil eden meslek kuruluşlarından bir üye olmak üzere toplam altı üyeden oluşur. Bakanlıkların temsilcileri müşterek kararname ile atanır.

 

___________________

(1)  6 ve 7 nci maddeler, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(2) 7 nci maddenin başlığı “Personel rejimi” iken 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile “Personel statüsü” olarak değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanundaki madde başlığı ile birlikte değiştirilmiştir hükmüne istinaden madde başlığı metne işlenmiştir.

 

             Yönetim Kurulu üyelerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımaları zorunludur. Müşterek kararname ile atanacaklarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde hükme bağlanan şartların yanısıra yurt içi veya yurt dışında denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen en az dört yıl öğrenim görmüş olmaları şartı aranır.

             Genel Müdür ve genel müdür yardımcısı dışındaki Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Atama ve seçim dönemi içinde herhangi bir nedenle yönetim kurulu üyeliği sona erenler ile üyelik sıfatını kaybedenlerin yerleri aynı usulle yenileri atanmak veya seçilmiş bulunan ilgili yedek üyelerden en fazla oy alan yedek üye getirilmek suretiyle doldurulur. Bu şekilde göreve gelenler, yerlerini aldıkları üyenin görev süresini tamamlarlar. Atama ile gelen yönetim kurulu üyelerinden görev süresi sona erenler, geldikleri Kurumda durumlarına uygun bir göreve atanırlar.

             Genel Müdürün bulunmadığı hallerde Genel Müdür Vekili Kurula başkanlık eder.(1)

             Toplantı ve karar sayısı:

             Madde 9 – (Değişik: 24/8/2000 -KHK- 619/8 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/8 md.)

             Yönetim Kurulu, haftada en az bir defa ve en az dört üye ile toplanır. Toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar verilir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.

             Mazeretsiz olarak Yönetim Kurulu toplantılarına katılmayan üyelere yapılan ödemelerden yönetmelik hükümlerine göre kesinti yapılır. Bir takvim yılı içinde birbirini izleyen dört hafta veya yapılan toplantı sayısının % 20'sinden fazla sayıda toplantıya mazeretsiz katılmayanların Yönetim Kurulu üyeliği kendiliğinden sona erer.

             Toplantıya iştirak eden Yönetim Kurulu Başkanına ve genel müdür yardımcısı üyeye 22.1.1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre Kamu İktisadi Teşebbüsleri yönetim kurulu başkanı ve üyelerine ödenen miktarlarda aylık ücret ödenir. Diğer üyelere ise yönetim kurulu üyesi kadrosunun karşılığı olan aylık ve diğer ödemeler, yolluklarda ise 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır.(1)

             Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:

             Madde 10 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/9 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/9 md.)

             Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

             a) Kurumun, Genel Müdürlükçe hazırlanacak yıllık konsolide bütçesi ile yatırım programı tekliflerini inceleyip gerekli değişiklikleri yaptıktan sonra Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayına sunmak.

             b) Genel Müdürlüğün teklifi ile Kurum bütçesinin bölümleri içinde veya bölümleri arasında uygun görülen aktarmaları yapmak.

             c) Genel Müdürlükçe hazırlanan Kurum bilançosunu ve faaliyet raporunu, tahmini bütçeyi inceleyip görüşü ile birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayına sunmak.

             ç) Genel Müdürlükçe aktüeryal hesaplamalar ile birlikte hazırlanacak her türlü kanun, kanun hükmünde kararname ile tüzük ve yönetmelik taslaklarını inceleyerek gereği için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilmesine karar vermek.

             d) Kurum adına taşınmaz mal alınması, satılması, kiralanması veya kiraya verilmesi, takası, trampa veya inşası, kullanımı ile idaresi veya tahsis şekli ve taşınmazlar üzerinde özel veya tüzel kişiler eliyle yap-işlet-devret, işlet-devret, yap-işlet-sat, yap-kirala-işlet gibi modeller ile işlerin yaptırılması hakkında karar vermek, Kurum kaynaklarının ve varlıklarının değerlendirilmesinde kullanılacak finansman teknik ve usullerine karar vermek.

____________________

(1)  8 ve 9 uncu maddeler, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

 

             e) Her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında miktarı artırılmak üzere bedeli ikiyüzmilyar Türk Lirasından fazla olan sözleşmeler ve yapılacak işler hakkında karar vermek.

             f) Kurum için yarar görülen hallerde dava ve icra kovuşturması açılmaması, uyuşmazlıkların uzlaşma yolu ile çözümlenmesi, açılan dava ve icra kovuşturmalarının takibinden vazgeçilmesi veya feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması, bunlara ait para ve malların terkin edilmesi, Kurum leh ve aleyhine açılmış dava ve icra kovuşturmalarının uzlaşma veya tahkim yolu ile çözümlenmesi konularında karar vermek.

             g) Finansman ve Aktüerya Dairesi Başkanlığının Kurum gelirlerinin değerlendirilmesine ilişkin hareketlerini izlemek, gerekli tedbirleri almak, Kurumun malî yapısını ve aktüeryal dengelerini ayrı ayrı veya birlikte inceletmek.

             h) Genel Müdürlükçe hazırlanacak, Kurumun gelecek en az on yıllık gelir-gider dengesini gösterir aktüeryal hesap sonuçlarını inceleyerek Genel Kurula sunmak.

             ı) Kurumda çalıştırılacak yerli ve yabancı uzmanların nitelikleri ile sözleşme şartları ve ücretlerini belirlemek, gerektiğinde danışmanlık, kontrollük, müşavirlik ve benzeri hizmetlerin satın alınmasına karar vermek, şirketlerin sözleşmeye konu olacak projelerini inceleyip karara bağlamak, şartları ve ücretlerini belirlemek, yerli ve yabancı kuruluşlarla veya sosyal güvenlik kuruluşları ile ortak proje yapmak veya yapılan projeye katılmak, bu kuruluşlarca yapılmış ya da yapılacak projeleri inceleyip Kurum menfaati görülen projelere katılmasına karar vererek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayına sunmak.

             i) Kurum personelinin eğitimi amacıyla düzenlenen yıllık eğitim programlarını onaylamak.

             j)Yönetim giderlerinden karşılanmak üzere Kurumda kadrolu olarak fiilen çalışan personele ödenecek ikramiyelerin ödenme tarihlerini belirlemek.

             k) Genel Müdür ve yönetim kurulu üyelerinin diğer önerilerini inceleyip karara bağlamak ve bu Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.

             Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esasları ile alt kademelere devredebileceği yetkileri ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.(1)

             Genel Kurul

             Madde 11 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/10 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/10 md.)

             Genel Kurul, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının veya görevlendireceği bir kamu görevlisinin başkanlığında;

             a) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulundan iştirak edecek birer temsilciden,

 

___________________

(1)  10 uncu madde, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

 

             b) Yükseköğretim Kurulunca görevlendirilecek sosyal politika, iş hukuku, sağlık bilimleri alanlarında uzman bir öğretim üyesinden,

             c) Bu Kanuna tâbi sigortalıların bağlı bulundukları kanunla kurulu en yüksek meslek kuruluşlarından üye sayısı en çok olan meslek kuruluşundan en fazla otuz, ikinci en yüksek üye sayısına sahip meslek kuruluşundan en fazla on, takip eden en fazla üyeye sahip üç meslek kuruluşundan üçer ve kanunla kurulu diğer meslek kuruluşlarından birer temsilciden,

             ç) 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tâbi sigortalıların bağlı oldukları kanunla kurulu meslek kuruluşlarınca üye sayılarının oranları korunarak seçilecek en fazla beş temsilciden,

             d) Kurum çalışanlarının en fazla temsil edildiği kamu görevlileri sendikasına kayıtlı Kurum personeli arasından seçilecek bir temsilciden,

             e) Kurumdan aylık alanlardan, Bakanlıkça en fazla üyeyi temsil ettiği belirlenen dernek tarafından seçilecek iki temsilciden,

             Oluşur.

             Birinci fıkraya göre görevlendirilecek veya seçilecek üyelerin görev süresi üç yıldır. Görev süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir veya seçilebilirler. Temsilcilik niteliğini yitirenlerin genel kurul temsilciliği kendiliğinden kalkar ve bunların yerine gelen yedek temsilciler, asıl temsilcinin görev süresini tamamlar.

             Genel Kurulun oluşumu ile çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.(1)

 

 

 

 

 

__________________

(1)     11 inci madde, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

 

             Madde 12 – (Değişik: 14/4/1982 - 2654/5 md.)

             Genel Kurul üç yılda bir en geç Mayıs ayı sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının çağırısı üzerine toplanır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı gerekli görürse Kurulu olağanüstü toplantılara çağırabilir. Toplantı için yeter sayı, üye tam sayısının salt çoğunluğudur.

             Genel Kurulun görevleri:

             Madde 13 – Genel Kurulun görevleri şunlardır:

             a) Kurumun çalışmalarını ilgilendiren raporlar hakkında görüşünü bildirmek,

             b) Kurumun gelecekteki politikası hakkında gerekli ve yararlı gördüğü tavsiyeleri yapmak,

             c) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sunduğu konular hakkında düşüncesini bildirmek,

             d) Yönetim Kurulunun sigortalıları temsil eden üyelerini seçmek.

             Genel Kurul görüşmelerinin sonuçları bir raporla tespit edilir ve bu rapor Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, Yüksek Denetleme Kuruluna ve Kuruma tevdi olunur.

             Yolluklar:

             Madde 14 – Genel Kurul üyelerinden kamu hizmetlisi olup da Ankara dışında toplantılara geleceklere kanuni yollukları ile; bunların dışında kalan Genel Kurul üyelerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit olunacak esaslara göre zorunlu giderleri Kurumca ödenir.

             Kurumun gelirleri:

             Madde 15 – Kurumun gelirleri şunlardır:

             a) (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/11 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/11 md.) Prim gelirleri, (1)

             b) Bu kanun gereğince hükmedilecek para cezaları,

             c) (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/11 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/11 md.) Bağış ve vasiyetler ile Kurumca hazırlanan her türlü standart form, manyetik elektronik, akıllı kart ve benzerlerinin satışından elde edilecek gelirler ile her türlü data hattı, internet kullanımı ve benzeri kira gelirleri,(1)

             d) Kurumun taşınır ve taşınmaz mallarının sağlıyacağı gelirler,

             e) Gerekli hallerde genel bütçeden yapılacak yardımlar,

             f) (Değişik: 24/7/2003-4956/11 md.) Kurum gelirlerinin değerlendirilmesinden ve Kurum iştirak ve kuruluşlarından elde edilen gelirler,

             g) Başkaca gelirler. (2)

             (Ek fıkra : 24/8/2000 -KHK- 619/11 md. İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile)

             (Ek fıkra: 24/7/2003-4956/11 md.) Kuruma ait gayrimenkullerin kira bedelleri, her yıl Devlet İstatistik Enstitüsünce açıklanan tüketici fiyat indeksindeki artış oranından az olmamak üzere rayiç veya emsal değerle belirlenir.

             Kurum gelirlerinin değerlendirilmesi(3)   

             Madde 16 – (Değişik: 24/8/2000 -KHK- 619/12 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/12 md.)

     Kurumun uyguladığı kanunlardan elde ettiği her türlü gelirlerin, riskin dağıtılması ilkesine göre Kurum lehine en yüksek getiriyi sağlayacak şekilde yönetilmesi esastır. Kurum gelirleri ve zorunlu ödemeler için bulundurulması gereken nakit ve benzeri varlıkların değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığının müştereken hazırlayacakları ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.(1)

——————————

(1) 15 inci maddenin (a) ve (c) bentleri ile 16 ncı madde, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(2)     Sağlık sigortası gelirleri ile ilgili olarak ek 15 inci maddeye bakınız.

(3)     16 ncı maddenin başlığı “Karşılıkların işletilmesi” iken, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile “Kurum gelirlerinin değerlendirilmesi olarak değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanundaki madde başlığı ile birlikte değiştirilmiştir hükmüne istinaden madde başlığı metne işlenmiştir.

 

             Kurum malları:

             Madde 17 – (Değişik: 24/7/2003-4956/13 md.)

             Kurumun ticaret ve işlem bağlantılarından dolayı iflâs hükümleri yürümez. Kurumun alacakları Devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır. Kurum malları 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu bakımından Devlet malı sayılır. Taşınır ve taşınmaz malları, bankalardaki mevduatları ile her türlü hak ve alacakları haczedilemez. Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmak mükellefiyetinden muaftır. Kurumun malları, paraları ve para hükmündeki evrak ve senetleri ile diğer mevcutlarına karşı işlenen suçlar Devlet mallarına karşı veya Devlete ait kağıt ve belgeler üzerinden işlenen suçlardan sayılır.    

             Kurumun bağlı olmadığı kanunlar: (1)

             Madde 18 – Kurum Muhasebei Umumiye, Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunları hükümlerine, Sayıştay'ın vize ve denetimine bağlı değildir.

             Kurumun dava ve icra işleri:

             Madde 19 – Kurumun her türlü dava ve icra işleri ilgili mahkeme ve makamlarda ivedilikle görülür ve sonuçlandırılır.

             Vergi, resim ve harç muafiyeti:

             Madde 20 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/4 md.)

             a) Bu Kanunun 15 ve 16 ncı maddelerinde yazılı kaynaklardan elde olunan gelirler ile 21 inci maddesi uyarınca kurulan müessese veya iştiraklerden elde olunan hak ve gelirler,

             b) Kurumca sigortalılara ve bu Kanuna göre hak sahibi sayılan kimselere verilen aylıklar ve yapılan yardımlar,

             c) Kuruma ait taşınır ve taşınmaz mallar, bunların alım ve satım işlemleri ile Kurumun hizmet gereği ihtiyaç duyduğu Türkiye'de temini mümkün olmayan malların ithali, kiralanması,

             d) Kurumun taraf olduğu dava ve icra takipleri ile ilanları,

             e) Kurumca yapılan bütün işlemler ve bu işlemler için ilgililere verilmesi veya bunlardan alınması gereken yazı ve belgeler ve bunların suretleri,

             İlgili kanunlarda Kurumun adı ve kuruluş kanununda yazılı olmasa dahi ithalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçlar, ile Kurumun doğrudan doğruya hizmetlerinden faydalanmadığı fon ve kuruluşlara katkı paylarından muaftır. (2)

 

 

 

——————————

(1)  Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesine  ve 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.

(2)  İthalde alınan her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti hükümleri, 6/5/1986 tarihli ve 3283 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

 

             Tüzelkişiliği olan kuruluşlar kurmak ve iştiraklerde bulunmak yetkisi:

             Madde 21 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/5 md.)

             Kurum; Kurumun teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile; çalışma konuları, organları, görev ve yetkileri ile denetim usulleri yönetmeliklerde belirtilmek suretiyle tüzelkişiliğe sahip müesseseler kurabilir veya kurulmuş bulunanların hisse senetlerini satın alabilir veya iştiraklerde bulunabilir. (1)

             Bu müesseselerde istihdam edilecek personel hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanmaz.

             Bu Kanunun 17, 18 ve 20 nci maddeleri Kurumca kurulacak müessese ve bağlı ortaklıklar hakkında da uygulanır. Kurum görevlileri bu müessese ve bağlı ortaklıklarda özlük hakları saklı kalmak şartıyla çalıştırılabilir.

             Kuruluş masrafları:

             Madde 22 – Kurumun kuruluş giderlerini karşılamak üzere genel bütçeden on milyon lira ödenir.

             Borç alma yetkisi:

             Madde 23 – Kurum Bakanlar Kurulu kararına dayanarak, Maliye Bakanlığının kefilliği ile milli bankalardan 10 000 000 liraya kadar ödünç para alabilir.

 

II – KISIM

Sigorta Yardımları (2)

1. BÖLÜM

Genel Hükümler

             Kanunun amacı, sigortalı sayılanlar ve sayılmayanlar:

             Madde 24 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/6 md.)

             Aşağıda sayılan sigortalılar hakkında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır. (3)

             I – Sigortalı sayılanlar:

             Kanunla ve Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

             a) (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/13 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik:24/7/2003-4956/14 md.) Esnaf ve sanatkârlar ile diğer bağımsız çalışanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan Esnaf ve Sanatkâr Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar,(4)

             b) Kollektif şirketlerin ortakları,

             c) Adi Komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları,

——————————

(1)    Bu hükmün uygulanmasında ek 16 ncı maddeye bakınız.

(2)    Sigortalılara sağlanan sağlık sigorta yardımının esasları ve kapsamı ile ilgili olarak ek 11 - 17 nci maddelere bakınız.

(3)    Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık alanlara sağlanan sosyal yardım zammı ile ilgili olarak ek 7 nci maddeye bakınız.

(4)      Bu alt bent, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

 

             d) Limited şirketlerin ortakları,

             e) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları,

             f) Donatma iştirakleri ortakları,

             g) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları,

             Bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar.

             II – Sigortalı sayılmayanlar:

             Bu Kanunun uygulanmasında;

             a) 18 yaşını doldurmamış olanlar,

             b) (Mülga : 24/8/2000 -KHK- 619/13 md.; Mülga: 24/7/2003-4956/14 md.)

             c) Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödeyenlerle bu tür kuruluşlardan malullük veya yaşlılık aylığı ile daimi tam işgöremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar (Dul ve yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgöremezlik geliri alanlar hariç),

             d) Tarım işi yapanlar (Tarım sanatlarına ait işleri yapanlar hariç),

             Sigortalı sayılmazlar.

             Sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihi(1)

             Madde 25 – (Değişik: 24/7/2003-4956/15 md.)

             Bu Kanunun 24 üncü  maddesine göre  sigortalı sayılanlardan  gelir vergisi  mükellefi olanların sigortalılıkları, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf  olanların sigortalılıkları ise Esnaf ve Sanatkâr Sicili ile birlikte kanunla  kurulu  meslek  kuruluşlarına kayıtlı  olmak şartıyla talep tarihinden  itibaren başlatılır.                

             Bu suretle sigortalı olanların hak ve yükümlülükleri sigortalı sayıldıkları tarihte  başlar.           

             Bu Kanuna tâbi sigortalılık;     

             a) Gelir vergisi mükellefi olanların, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri,             

             b) Gelir vergisinden muaf olanların, Esnaf ve Sanatkâr Sicili ile birlikte kanunla kurulu  meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği,

             c) Şirketlerle ilgisi kalmayanların, çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin  kesildiği,

Tarihten itibaren,     

             d) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına  tâbi olarak  çalışmaya başlayanların, emekli  keseneği  kesilmeye  başladığı,   

             e) İflâsına karar verilmiş olan tasfiye  halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin mahkemece  tasfiyesine karar verildiği, iflâsına karar verilmiş olan veya tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarından hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,

             f) 2108  sayılı Kanuna  göre  1479 sayılı Kanun kapsamına  giren  köy  ve mahalle muhtarlarından; kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasından dolayı gelir vergisi  mükellefiyeti  bulunanlar  hariç, aynı zamanda  hizmet akdi ile  çalışanların çalışmaya başladığı,     

             g) Gelir vergisinden muaf olan, ancak Esnaf ve Sanatkârlar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden Bağ-Kur sigortalısı olanlardan bu sigortalılıklarının devamı sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,  

             Tarihten bir gün önce,

             Sona erer.  

             Sigortalılığı  sona erenler  sigortalılıklarının sona erdiği  tarihten  itibaren üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıtlarını sildirmek zorundadırlar.

 

 

__________________

(1) Bu madde başlığı “Sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihi:” iken, 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 

             Yazılma:

             Madde 26 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/8 md.)

             Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz. Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlülüklerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz. Bu Kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç 3 ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. (Ek cümle : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile )(Ek cümle : 24/7/2003-4956/16 md.) Üç ay içinde kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalılar Kurumca re'sen kayıt ve tescil edilir.

             (Ek fıkra : 24/7/2003-4956/16 md.) Gelir vergisi mükelleflerinin mükellefiyet tescili ve terkinine ilişkin bilgiler, Kurum ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenecek usul ve esaslara göre Kuruma bildirilir.         

             (Ek fıkra : 24/7/2003-4956/16 md.)Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf kefalet kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve bankalar, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olanlarla ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde sigortalı olduklarını gösterir belgeyi istemek ve belge istenenler de bu belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.

             I – (Mülga : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.)

             II – (Mülga : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.)

             III – (Mülga : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.)

             (Ek : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.;İptal:Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile)

             (Ek : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.;İptal:Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile)

             (Ek : 24/8/2000 -KHK-619/15 md.;İptal:Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile)

             Sigortalıların başvurma usulleri ile uymak zorunda oldukları esaslar ve tescille ilgili işlemler yönetmelikle düzenlenir. Bu yönetmeliğin bildirim ve giriş bildirgelerinin onaylanmasına ilişkin hükümleri hakkında İçişleri, Maliye ve Gümrük, Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarının da görüşleri alınır.

 

2. BÖLÜM

Malullük Sigortası

             Malullük sigortasından sağlanan yardımlar:

             Madde 27 – Malullük sigortasından sağlanan yardım malullük aylığı bağlanmasıdır.

             Malullük:

             Madde 28 – Bu kanunun uygulanmasında çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tespit edilen sigortalı malul sayılır.

             Şu kadar ki, bu Kanuna tâbi sigortalılığın başladığı tarihte  malul sayılacak derecede hastalık veya arızası bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya arızası nedeniyle malullük sigortası yardımlarından yararlanamaz. (1)

 

 

 

 

——————————

(1)    Bu fıkrada yer alan “Şu kadar ki, sigortalılığın başladığı tarihte” ibaresi, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile "Şu kadar ki, bu Kanuna tabi sigortalılığın başladığı tarihte" olarak değiştirilmiş, söz konusu KHK Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K..;2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.Daha sonra, 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle söz konusu ibare tekrar eklenmiştir.

 

             (Değişik: 24/8/2000 - KHK -619/16 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/17 md.) Sigortalıların hangi hallerde çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirmiş sayılacakları, sağlık işlemlerine ilişkin yönetmelikteki esaslara göre tespit olunur.(1)

             Malullük aylığından yararlanma şartları:

             Madde 29 – (Değişik: 24/7/2003-4956/18 md.)

             Malûllük aylığından yararlanabilmek için;              

             a) Bu Kanunun 28 inci maddesine göre malûl sayılmak,         

             b) En az beş tam yıl sigorta primi ödemiş olmak,   

             c) Yazılı istekte bulunmak ve istek tarihi itibariyle prim ve her türlü borçlarını ödemiş olmak,             

             Şarttır.         

             Bu Kanuna tâbi sigortalılığı devam ederken bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu çalışma gücünün en az üçte ikisini kaybedenler hakkında beş tam yıl sigorta primi ödemiş olmak şartı aranmaz.

             Malullük aylığının hesaplanması:

             Madde 30 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/27 md.)

             Malüllük aylığı, sigortalının sigortalılık süresi içinde prim ödediği gelir basamaklarının, bu basamaklardaki prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlanğıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosu üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının %65'idir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç malül sigortalıya %75 oranında malüllük aylığı bağlanır.

             Birinci fıkraya göre bağlanan, malüllük aylığı, ayrıca, gelir tablosunun son olarak değiştirildiği ay ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen her ay bir önceki aya göre, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranlarıkadar artırılır.

             Malüllük aylığının başlangıcı

             Madde 31 – Malullük aylığı, malullüğün tespit edildiği tarihi takibeden aybaşından başlar.

             Kontrol muayenesi:

             Madde 32 – (Değişik: 20/6/1987 - 3396/3 md.)

             Kurum, malullük aylığı bağlanan sigortalıları ve çalışamayacak durumda malul çocukları, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını dolduruncaya kadar kontrol muayenesine tabi tutabilir. (2)

             Kabul edilir bir özürü olmadığı halde, kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihi takip eden aybaşına kadar yaptırmayanların aylıklarının ödenmesi, kontrol muayenesi için belirtilen tarihten sonraki aybaşından başlanarak durdurulur.

             Kontrol muayenesini Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten başlayarak, üç ay içinde yaptıran ve malullük halinin devam ettiği tespit edilenlerin aylıkları, ödemenin durdurulduğu tarih itibariyle tekrar başlatılır.

             Kontrol muayenesini, Kurumun yazılı bildirisinde belirtilen tarihten üç ay geçtikten sonra yaptıran ve malullük halinin devam ettiği tespit edilenlerin durdurulan aylıkları, rapor tarihini takip eden aybaşından başlanarak ödenir.

             Malullük aylığının kesilmesi:

             Madde 33 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/13 md.)

             Yapılan kontrol muayenesi sonucu malullük halinin kalktığı anlaşılması halinde, malullük aylığı kesilir.

——————————

(1)   Bu fıkra, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(2)    Bu fıkrada yer alan, "kadın ise 50, erkek ise 55" ibaresi, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile "kadın ise 58, erkek ise 60" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

3. BÖLÜM

Yaşlılık Sigortası

             Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar:

             Madde 34 – Yaşlılık sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır:

             a) Yaşlılık aylığı bağlanması,

             b) Toptan ödeme yapılması.

             Yaşlılık aylığından yararlanma koşulları:

             Madde 35 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/28 md.)

             Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının;

             a) Yazılı talepte bulunması, talepte bulunduğu tarihte prim ve her türlü borçlarını ödemiş olması,

             b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması,

             Şarttır.

             Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını dolduran ve en az 15 tam yıl prim ödeyen sigortalılara da kısmi yaşlılık aylığı bağlanır.

             Yaşlılık aylığının hesaplanması:

             Madde 36 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/29 md.)

             Yaşlılık aylığı, sigortalının, sigortalılık süresi içinde aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının, bu basamaklardaki prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlanğıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosu üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamanın aylık bağlama oranı ile çarpılması suretiyle hesaplanır.

             Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam sigortalılık süresinin ilk on tam yılının her bir yılı için %3,5 takip eden onbeş tam yılın her bir yılı için %2 ve yirmibeş yıldan fazla her bir tam yıl için %1,5 oranlarının toplamıdır.

             Birinci ve ikinci fıkralara göre hesaplanan yaşlılık aylığı, ayrıca, gelir tablosunun son olarak değiştirildiği ay ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen her ay için, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranları kadar artırılır.

             Bu Kanuna göre bağlanan yaşlılık, malüllük ve ölüm aylıkları, her ay bir önceki aya göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranları kadar artırılır.

             Yaşlılık aylığının başlangıcı:

             Madde 37 – Yaşlılık aylığı, sigortalının, aylık bağlanması için Kurumda yazılı istekte bulunduğu tarihi takibeden aybaşından başlar.

             Yaşlılık aylığının kesilmesi:

             Madde 38 – (Değişik: 24/7/2003-4956/19 md.)

             Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı alanların istekleri halinde, aylıkları kesilerek son defa prim ödedikleri basamaktan prim ödemeye devam edebilirler. Bunların tekrar yaşlılık aylığı talep etmeleri halinde, en az üç tam yıl prim ödemiş olmaları kaydıyla haklarında bu Kanunun yaşlılık sigortası hükümleri uygulanır. Bu süreyi tamamlamadan talepte bulunanlara ödedikleri primleri bu Kanunun 55 inci maddesi hükümlerine göre yersiz ödeme olarak iade edilir ve yeniden bağlanacak aylığın hesabında, son defa aldığı aylık tutarı esas alınarak, aylığın iptal tarihinde yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.

             Yaşlılık sigortasından toptan ödeme ve hizmet ihyası:

             Madde 39 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/17 md.)

             Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan, malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını doldurmuş bulunan sigortalılara, ödedikleri primler, yazılı istekleri üzerine toptan ödeme şeklinde geri verilir. (1)

 

——————————

(1)    Bu fıkrada yer alan, "kadın ise 50, erkek ise 55" ibaresi, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile "kadın ise 60, erkek ise 62" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

             (Değişik: 24/8/2000 - KHK -619/18 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/20 md.) Bu Kanuna göre tekrar sigortalı olanlar, toptan ödeme yapılan sürelerini ihya etmek istedikleri takdirde, bu sürelere ilişkin primler, toptan ödeme talebinde bulundukları tarihte son defa prim ödedikleri basamağın, ihya talebinde bulundukları tarihteki tutarları esas alınarak hesaplanır ve tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenir. Bu şekilde ihya edilen süreler yaşlılık aylığı bağlanmasında ihya tarihinden itibaren altı ay sonra sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Bu Kanuna tâbi hizmetlerin 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tâbi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 5 inci maddesine göre ihyasında da, bu fıkra hükmü uygulanır.(1)

 

4. BÖLÜM

Ölüm Sigortası

 

             Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar:

             Madde 40 – Ölüm sigortasından sağlanan yardımlar şunlardır:

             a) Eşe, çocuklara, ana ve babaya aylık bağlanması,

             b) Eşe, çocuklara, ana ve babaya toptan ödeme yapılması,

             c) Ölen sigortalı için cenaze masrafı karşılığı verilmesi.

             Ölüm aylığından yararlanma koşulları:

             Madde 41 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/18 md.)

             a) (Değişik: 24/7/2003-4956/21 md.) Ölüm tarihinde en az beş tam yıl sigorta primi ödemiş olan, (2)  

             b) Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken yahut yazılı olarak istekte bulunup malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandıktan sonra ölen,

             c) Bağlanmış bulunan malullük veya yaşlılık aylıkları kesilmiş olan sigortalılardan ölen,

             d) (Değişik: 24/7/2003-4956/21 md.) En az beş tam yıl sigorta primi ödemiş olanlardan toptan ödeme talebinde bulunmakla beraber, toptan ödeme yapılmadan ölen,

             (Değişik son cümle: 24/7/2003-4956/21 md.) Sigortalının hak sahibi kimselerine yazılı talepleri halinde aylık bağlanır.

             Ancak, sigortalı iken geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölenler için prim ödeme süresi aranmaz.

             Ölüm aylığının hesaplanması:

             Madde 42 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/19 md.)

             Sigortalının ölümü halinde, hak sahibi kimselerine bağlanacak aylığın saptanmasında,

             a) (Değişik: 25/8/1999 - 4447/30 md.) Sigortalıların almakta olduğu malüllük veya yaşlılık aylığı,

             b) Malullük aylığı bağlandıktan sonra kontrol muayenesi nedeniyle aylığı kesilen sigortalı için, sağlığında başlanmış bulunan malullük aylığı,

             c) Yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigortalı olarak çalışmaya başlaması nedeniyle aylığı kesilen sigortalı için 38 inci maddedeki esaslara göre saptanacak aylık,

             d) (Değişik: 25/8/1999 - 4447/30 md.) Sigortalının beş tam yıl prim ödemekle beraber, yirmi beş tam yıldan az prim ödemeden ölümü halinde, yirmi beş tam yıl prim ödemiş olanlar gibi, 36 ncı maddeye göre hesaplanacak aylık, (3)

             e) (Mülga: 25/8/1999 - 4447/30 md.)

             Esas tutulur.

————————

(1)Bu fıkra, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

(2)Bu bendin uygulanması ile ilgili olarak 23/11/2004 tarihli ve 25649 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ana.Mah.’nin E.:2004/18, K.:2004/89 sayılı Kararına bakınız.

(3)Bu bentte yer alan “üç tam yıl” ibaresi, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK'nın 19 uncu maddesiyle "beş tam yıl" olarak değiştirilmiş, daha sonra söz konusu KHK Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle“beş tam yıl“ ibaresi tekrar eklenmiş ve metne işlenmiştir.

 

                Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda malul sayılarak aylık bağlanmış veya aylık bağlanmasına hak kazanmış ise (a) ve (b) fıkralarına göre saptanacak aylıklarda bu nedenle yapılan artış oranı dikkate alınmaz.

                Ölüm aylığı, her halde ölüm aylığına esas gelir basamağının % 90'ını aşamaz.

                Ölüm aylığının başlangıcı:

                Madde 43 – Sigortalının ölümde hak sahibi kimselerine bağlanacak aylıklar, ölümle aylığı hak kazandıkları tarihten sonraki aybaşından başlar.

                Malullük veya yaşlılık aylığı almakta iken ölen sigortalının haksahibi kimselerine bağlanacak aylık, sigortalının hak kazandığı son aylık döneminin sona erdiği tarihten başlar.

                (Ek: 14/3/1985 - 3165/10 md.) Hakkı doğuran olay tarihinden 5 yıl geçtikten sonra talepte bulunanların ölüm aylıkları, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren başlar.

                Ölüm sigortasından toptan ödeme:

                Madde 44 – Ölen sigortalının hak sahibi kimselerinden hiçbiri bu kanuna göre ölüm sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanamadıkları takdirde, sigortalının ödediği primler, haksahiplerine toptan ödeme şeklinde geri verilir.

                Eş ve çocuklara, ana ve babaya tahsis yapılması:

                Madde 45 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/20 md.)

                Ölen sigortalının tahsis yapılmasına hak kazanan kimselerine aşağıdaki hükümlerde belirtilen oran ve koşullarla aylık bağlanır veya toptan ödeme yapılır.

                Ölen sigortalının 42 nci madde gereğince saptanacak aylığının veya 44 üncü madde gereğince saptanacak toptan ödeme tutarının,

                a) Dul eş için % 50'si, aylık alan çocuğu bulunmayanların dul eşine % 75'i,

                b) (Mülga: 14/3/1985 - 3165/11 md.)

                c) (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/21 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/23 md.) Onsekiz yaşını, orta öğrenim yapması halinde yirmi yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde yirmibeş yaşını doldurmayan ve (18 yaşını doldurmayanlar hariç) bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan veya yaşları ne olursa olsun çalışamayacak durumda malûl olan çocuklarla, yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamındaki  çalışmalarından  dolayı  gelir  veya aylık  almayan  kız  çocuklarının  her  birine % 25'i, (1)  

d) (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/21 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/23 md.)) Sigortalının ölümü tarihinde veya sonradan eşine veya çocuklarına yapılması gereken tahsisin toplamı, sigortalıya ait tahsisten aşağı olursa, artan kısım eşit paylar halinde, sigortalının bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmayan, bu kanunlar kapsamındaki çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almayan ana ve babasına her birinin hissesi sigortalıya ait aylığın en çok % 25'i,(1)

(Değişik fıkra: 6/3/1981 - 2423/1 md.) Hak sahiplerine bağlanacak aylıklara esas aylık tutarı, birinci basamağın % 45'inden az olamaz. Bu miktarın, hak sahibi bir kişi ise % 80'inden, iki kişi ise % 90'ından,iki kişiden fazla ise % 100'ünden az aylık bağlanamaz. (2)

Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış veya nesebi düzeltilmiş yahut babalığı hükme bağlanmış çocukları ile, sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan yukarda belirtilen esaslara göre yararlanırlar.

Hak sahibi eş ve çocuklara yapılacak tahsisin toplamı, sigortalıya ait aylık tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için, gerekirse, hak sahibi kimselerin tahsis miktarlarından orantılı olarak indirmeler yapılır.

 

 

——————————

(1)   (c) ve (d) bentleri, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir. 

(2)    Bu  fıkrada  yer alan, "%60'ından" ibaresi, 25/8/1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi ile "% 45'inden" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

             Ölüm aylığının kesilmesi (1)

             Madde 46 – Sigortalının dul eşi evlenirse aylığı kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan evlenme son bulunca aylık yeniden bağlanır. Sonraki eşinden de aylık almaya hak kazanan dul eşe bu aylıklardan fazla olanı ödenir.

             (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/22 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/24 md.) Sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar, bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden itibaren kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan nedenlerin ortadan kalkması halinde, bu Kanunun  45 inci  maddesinin  ikinci  fıkrasının  ( c ) bendi hükmü saklı kalmak şartıyla, bu tarihi takip eden aylık ödeme tarihinden başlanarak yeniden aylık bağlanır. Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almaya hak kazanan kız çocuklarına bu aylıklardan fazla olanı ödenir.(2)   

     (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/22 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/24 md.) Sigortalının erkek çocuklarına bağlanan aylıklar, çocuğun onsekiz yaşını veya bu Kanun ile diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında çalışmamaları koşuluyla, orta öğrenim yapması halinde yirmi yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde yirmibeş yaşını dolduracağı tarihe kadar devam eder. Bu yaşları doldurdukları tarihte çalışamayacak durumda malûl olan erkek çocukların aylıklarının ödenmesine devam olunur.(2)

             Cenaze masrafı karşılığı:

             Madde 47 – Sigortalının veya yaşlılık veya malullük aylığı almakta olanların ölümleri halinde, cenaze giderleri karşılığı olarak, cenazeyi kaldıran gerçek veya tüzel kişilere, 1 000 lira ödenir.

             Bu miktar Yönetim Kurulunun önerisi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının onayı ile artırılabilir.

             Yapılacak giderler, cenaze masrafları karşılığı olarak ödenecek miktardan az ise, aradaki fark ölenin ailesine verilir.

5. BÖLÜM

Primler

             Prim alınması:

             Madde 48 – Bu kanun gereğince sigortalılara yapılacak her türlü yardımlarla yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurumca bu kanun hükümlerine göre prim alınır.

             Yönetim giderleri Kurumun genel yıllık gelirlerinin % 10'unu aşamaz.

             Prim oranları ve hesaplanması:

             Madde 49 – (Değişik birinci fıkra: 24/7/2003-4956/25 md.) Bu Kanuna göre ödenecek sigorta primi, sigortalının seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği 50 nci maddede belirtilen gelir basamağının % 20'sidir.

             (Değişik: 19/4/1979 - 2229/21 md.) Sigortaya girişte bildirilen gelirin bir defaya mahsus olmak üzere % 25'i oranında giriş keseneği, basamak yükselmelerinde ise, iki gelir basamağı arasındaki artış farkı kadar yükselme primi alınır. Sigorta primi, sigortalılığın başladığı tarihi takip eden ay başından, sigortalılığın bittiği ayın sonuna kadar hesaplanmak suretiyle tam ay olarak alınır.

             (Değişik: 6/3/1981 - 2423/2 md.) Bu kesenek ve primlerin tümü, yılı içinde ödenmek kaydıyla vergi uygulamasında gider olarak gösterilebilir.

             Sigorta primine ve aylıklara esas olan gelir basamakları:

             Madde 50 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/31 md.)Bu Kanuna göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak aylıklarının hesabında, yirmidört basamaklı gelir tablosu uygulanır. (Değişik ikinci cümle: 22/1/2004-5073/14 md.) Tabloda yer alan gelir basamakları her yıl 1 Ocaktan geçerli olmak üzere, önce yıllık programda öngörülen yıl sonu tüketici fiyat indeksi tahmini artış oranı kadar artırılarak bulunan tutara, gayrisafi yurt içi hâsıla sabit fiyatlarla gelişme hızı tahmini artış oranı uygulanmak suretiyle belirlenir. Ancak yılı içinde tüketici fiyat indeksi artış oranının yıl sonu için öngörülenden yüksek gerçekleşmesi halinde öngörülen oranın aşıldığı ayı takip eden aybaşından geçerli olmak üzere gelir basamakları Bakanlar Kurulunca yeniden belirlenir.

——————————

(1)     Bu madde başlığı “Ölüm sigortasından bağlanan aylığın sona ermesi” iken, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile "Ölüm aylığının kesilmesi" olarak değiştirilmiş olup, söz konusu KHK Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine istinaden madde başlığı metne işlenmiştir.

(2)     İkinci ve üçüncü fıkralar; 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

             Gelir basamaklarının seçilmesi:

             Madde 51 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/23 md.)

             (Değişik: 20/6/1987 - 3396/7 md.) Sigortalı, bu Kanuna göre sigortalılığın başladığı tarihte 50 nci maddede belirtilen aylık gelir basamaklarının ilk oniki basamağından dilediğini seçer ve engeç üç ay içinde Kuruma vereceği giriş bildirgesi üzerinde veya dilekçesinde yazılı olarak bildirir.

             Üç ay içinde basamak seçilmemesi halinde birinci basamak seçilmiş sayılır.

             (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/23 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/26 md.) Ancak, diğer sosyal güvenlik kanunlarına tâbi bir işte çalıştıktan sonra bu Kanun kapsamına girenlerin basamakları, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre dikkate alınarak intibak ettirilmek suretiyle belirlenir.(1)

             (Değişik : 24/8/2000 -KHK- 619/23 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik: 24/7/2003-4956/26 md.) Bu Kanun kapsamından çıkarak, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sigortalı olduktan sonra tekrar bu Kanun kapsamına girenlerin basamakları, diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında geçirilen süre dikkate alınarak daha önce bulundukları son basamak üzerine intibak ettirilmek suretiyle yeniden belirlenir.(1)

             Basamağın yanlış seçilmesi, aynı bildirgede değişik basamak seçilmiş olması, basamak seçiminin yazılı olarak bildirilmemiş olmasına karşın prim ve kesenek yatırılmış olması ve diğer hallerde hangi basamağın seçilmiş sayılacağı ve bu madde hükmü ile ilgili diğer işlemler bir yönetmelikle düzenlenir.

             Gelir basamaklarının yükseltilmesi:

             Madde 52 – (Değişik: 25/8/1999 - 4447/32 md.)

             Sigortalının bu Kanuna göre seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü basamaktan itibaren, her bir basamakta bekleme süresi iki yıldır.

             İlk onbir basamakta sıra itibariyle basamak yükseltilmesi, prim ödemeye ve talebe bakılmaksızın Kurumca yapılır. Onikinci basamaktan itibaren basamak yükseltilebilmesi için, sigortalının yazılı talepte bulunması ve talep tarihinden önceki ayın sonu itibariyle prim ve diğer borçlarını ödemiş olması şarttır.

             Sigortalılar, Kurumca yükseltildikleri tarihten veya yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren, basamak yükseltme farkı ile yükseltildikleri basamak üzerinden primlerini öderler.

             Primlerin ödenmesi:

             Madde 53 – (Değişik birinci fıkra: 24/7/2003-4956/27 md.) Sigortalılar, aylık prim borcunu ilgili ayın sonuna kadar ödemek zorundadırlar. Kurumun, 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Kanuna göre tahakkuk eden prim alacakları aylık olarak veya Kurumca tespit edilecek dönemlerde ödenir. Ayrıca, Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir.  

             (Değişik ikinci fıkra: 24/7/2003-4956/27 md.) Kurumun, süresinde ödenmeyen prim ve prime ilişkin alacakları ile her ne nam altında olursa olsun diğer alacaklarının tahsilinde 9.6.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu hükümleri uygulanır.

_________________

(1)   Üçüncü ve dördüncü fıkralar, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup; daha sonra söz konusu KHK Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile yapılan bu düzenleme metne işlenmiştir.

 

 

             (Değişik üçüncü fıkra: 24/7/2003-4956/27 md.) Sigortalılar tarafından ödenmesi gereken primler süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, primlerin ödenmeyen kısmına sürenin bittiği tarihten başlamak üzere %10 oranında artırılır. Bu miktara, borç ödeninceye kadar gecikilen her ay için ayrıca Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır.

             Dava veya icra kovuşturması açılmış olsa bile primlerin ödenmemiş kısmı için gecikme zammı tahsil olunur.

             (Beşinci fıkra Mülga: 14/3/1985 - 3165/13 md.)

             (Değişik: 29/9/1999 - KHK - 578/3 md.) Tabii afet nedeniyle fiilen çalıştırdığı işyeri veya ikametgah olarak oturduğu konutu yıkılan veya hasar gören sigortalıların, tabii afetin meydana geldiği ay dahil mevcut prim ve gecikme zammı borçları ile bu ayı takip eden altı aylık prim borçları bu altı ayın sonundan itibaren; sağlık kurulu raporu ile belgelenen hastalık hallerinde ise çalışılamayan aylara ait primler sigortalının çalışmaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren gecikme zammı uygulanmaksızın altı ay süreyle ertelenir. (Ek cümle: 24/7/2003-4956/27 md.) Afet bölgesindeki şartları ve gelişmeleri göz önünde tutarak, sigortalıların ödemesi gereken primlerin ödeme sürelerini bu fıkrada belirlenen sürelere bağlı kalmaksızın belirlemeye ve ertelemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir.

             (Ek: 29/9/1999 - KHK - 578/3 md.) Bu Kanuna göre belgelendirilmesi gerekirken, tabii afet nedeniyle belgelendirilemeyen sigortalılık sürelerinin tespitine ilişkin esas ve usuller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir.

             (Değişik: 6/3/1981 - 2423/5 md.) Primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsili usulleri bir yönetmelikle düzenlenir.

             Ödenmiyen primler için Kurumca düzenlenecek belgeler:

             Madde 54 – Bu Kanuna göre alınacak sigorta primlerinin ödenmesi için Kurumca sigortalıya yapılacak bildiri üzerine prim borçları ödenmezse, Kurumca düzenlenen ve sigortalının prim borcu miktarını gösteren belgeler resmi dairelerin usulüne göre verdikleri belgeler hükmünde olup, icra ve iflas dairelerince, bunların tabi oldukları hükümlere göre işlem yapılır.

             Yersiz olarak alınan primlerin geri verilmesi:

             Madde 55 – Yanlış ve yersiz olarak alındığı anlaşılan primler, alındığı tarihten itibaren 10 sene geçmemiş ise, sigortalıya geri verilir.

             Primleri geri verilenlere, primleri iptal edilen çalışmaları dolayısiyle Kurumca malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından verilmekte olan aylıklar, ilgililer bu sebeple gerekli tahsis ve ödeme şartlarını yitirmiş olurlarsa durdurulur. Şu kadar ki, daha önce sağlanan yardımlara ilişkin giderler ilgililerden geri alınmaz.

                 

6. BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

            Raporlar:

             Madde 56 – (Değişik birinci fıkra: 20/6/1987 - 3396/10 md.) Malullük halinin tespitinde, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, Üniversiteler ve Kamu İktisadi Teşebbüslerine ait hastanelerin sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızalar esas alınır. Bu raporlar, kurumca teşekkül ettirilecek sağlık kurulunda değerlendirilir. Kurum sağlık kurulunda 7 nci madde hükmüne göre sözleşmeli tabip çalıştırabilir.

             Raporları yeter görülmiyen ilgililer Kurumca yeniden muayene ettirilebilirler.

             İlgililerin durumlarının tespitinde son muayene raporu esas tutulur.

             (Değişik dört ve beşinci fıkralar: 19/4/1979 - 2229/26 md.)

             Yukarıda belirtilen raporlar üzerinde Kurumca verilen karar ilgililer tarafından itiraz edilirse, Sosyal Sigortalar Kurumu Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

             Sosyal Sigortalar Kurumunca yerine getirilen bu hizmetin karşılığı anılan Kurumun ücret tarifesi üzerinden ödenir.

             (Ek: 19/4/1979 - 2229/26 md.) Bu maddede belirtilen işlemler bir yönetmelikle düzenlenir.

             Aylıkların birleşmesi:

             Madde 57 – Hem malullük hem de yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu aylıklardan yüksek olanı, aylıklar eşitse yalnız yaşlılık aylığı bağlanır.

 

 

             Malullük sigortasından aylık bağlanmasına ve yaşlılık sigortasından toptan ödeme yapılmasına hak kazanan sigortalıya yalnız aylık verilir.

             Aylıkların ödenmesi:

             Madde 58 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/14 md.)

             Sigortalıya veya haksahibi olan kimselere bu Kanun gereğince bağlanan aylıkların, her ay veya üç ayda bir peşin olarak verilmesi ile aylıkların ödeme tarihlerini belirlemeye Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı yetkilidir. (1)

             Peşin ödenen aylıklar, durum değişikliği veya ölüm halinde geri alınmaz.

             Hizmetlerin birleştirilmesi:

             Madde 59 – 17/7/1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 506  sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları ile kanunla kurulu diğer emekli sandıkları mevzuatına tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların, bu işlerde geçen hizmet süreleri ile bu kanuna tabi hizmetleri 5/1/1961 tarih ve 228 sayılı Kanun ve bu Kanunu tadil eden 1214 sayılı Kanun esaslarına göre birleştirilir. (2)

             Madde 60 – (Mülga: 20/6/1987 - 3396/17 md.)

             Avans verilmesi:

             Madde 61 – Malullük, yaşlılık veya ölüm sigortalarından aylık veya toptan ödeme işlemlerine başlanmış bulunan ve aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazandığı anlaşılan sigortalıya veya hak sahibi kimselerine, ileride alacaklarından mahsup edilmek üzere avans verilebilir.

             Yolluk ve zorunlu giderler:

             Madde 62 – Bu kanun gereğince sigortalılarla ölümlerinde hak sahibi kimselere,

             a) Malullük durumlarının tespiti,

             b) Verilen raporların Kurumca yeterli görülmemesi sebebiyle yeniden muayenesi,

             c) Kontrol muayenesi,

             Dolayısiyle Kurumca bir yerden başka bir yere gönderilirse bunların veya lüzum görülmesi üzerine bunlara refakat edecek kimselerin yol paraları ile zorunlu giderleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak bir tarifeye göre Kurumca ödenir.

             İlgililerin isteği veya itirazı üzerine Kurumca muayeneye gönderilenlerin bu istek veya itirazlarının doğru olduğu anlaşılırsa bunlara ve refakatçilerine de yol parası ve zaruri masraflar ödenir.

             Üçüncü kişinin sorumluluğu:

             Madde 63 – (Değişik: 14/3/1985 - 3165/16 md.)

             Üçüncü bir kimsenin suç sayılır hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasını gerektiren bir halin doğmasında, Kurum, sigortalı veya hak sahiplerine gerekli bütün yardımları yapar.

             (Değişik: 20/6/1987 - 3396/11 md.) Ancak, Kurum, yapılan bu yardımların ilk peşin değeri için üçüncü kişilere, istihdam edenlere, (...)(3) ve diğer sorumlulara rücu eder. Bu kimselerin hak sahiplerine yaptıkları ödemeler dolayısıyla Kurumun zarara uğraması halinde, hak sahiplerine rücu hakkı saklıdır.

             (Ek fıkra: 24/7/2003-4956/29 md.) Taksirli suç sayılır hareketi ile bu Kanunda sayılan yardımların yapılmasına neden olan üçüncü kişinin sigortalının eşi, çocukları, ana ve babası olması halinde, bu kişilere rücu edilmez.

             (Ek fıkra: 24/7/2003-4956/29 md.) Kurumun rücu hakkını doğuran suç sayılır hareket yurt dışında meydana gelmiş, suçun faili yabancı uyruklu ve yurt dışında ikamet ediyorsa, bu kişilere rücu edilmez.

——————————

(1)  Bu maddede yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi, 24/8/2000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile "Sosyal Güvenlik Kurumu" olarak değiştirilmiş olup, daha sonra sözkonusu KHK, Anayasa Mahkemesinin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal Kararı 8/8/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle “ Sosyal Güvenlik Kurumu“ ibaresi tekrar eklenmiş  ve metne işlenmiştir.

(2)   Sigortalıların askerlikte geçen sürelerini borçlanabilmeleri ile ilgili olarak ek 9 uncu maddeye bakınız.

(3)  Bu arada yer alan, “araç sahiplerine” ibaresi, Ana.Mah.nin 27/3/2002 tarihli ve E:2001/343 K:; 2002/41  sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

 

             Savcılıktan bilgi istenmesi:

             Madde 64 – Kurum, bu Kanunda belirtilen sigorta olayları dolayısiyle yapılan soruşturmaların sonucu hakkında Cumhuriyet Savcılıklarından bilgi istiyebilir.

             Bildirim ve itiraz:

             Madde 65 – Kurum, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için gerekli belgeler tamamlanınca, bağlanacak aylıkları ve yapılacak toptan ödemeleri hesap ve tespit ederek en geç üç ay içinde ilgililere yazı ile bildirir.

             Sigortalı ve hak sahibi kimseleri, kararı bildiren yazıyı aldıkları günden başlamak üzere bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurarak Kurumun kararına itiraz edebilirler.

             İtiraz, kararın uygulanmasını durdurmaz.

             Yaş:

             Madde 66 – Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların ve hak sahibi çocuklarının sigortalının bu Kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri, sigortalının bu Kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra doğan çocuklarının da nüfusu kütüğüne ilk olarak yazılan doğum tarihleri esas tutulur.

             Nüfus kayıtlarında doğum ay ve günleri yazılı olmıyanlar 1 Temmuz'da, doğum ayı yazılı olup da günü yazılı olmıyanlar o ayın 1 inde doğmuş sayılır.

             Sigorta yardımlarının haczedilemiyeceği:

             Madde 67 – Bu Kanun gereğince bağlanacak aylıklar, nafaka borçları dışında, haciz veya başkasına devir ve temlik edilemez.

             Ancak, sigortalılara veya hak sahibi kimselerine Kurumca fuzulen ödendiği anlaşılan her türlü aylık yardımlar 55 inci maddenin son fıkrası saklı kalmak kaydiyle, ilgililerin, sonraki her çeşit istihkaklarından, kesilmek suretiyle geri alınır.

             Kurum memurlarının teftiş yetkileri:

             Madde 68 – Kurumun teftişe yetkili memurlarına, bu Kanunun uygulanması bakımından,İş Kanununda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisi tanınmıştır.

             (Ek fıkra: 24/7/2003-4956/30 md.) Ayrıca Kurum denetim elemanları bu Kanun hükümleri uyarınca Kurum ile sözleşme yapmış gerçek veya tüzel kişiliği haiz kuruluşlarda araştırma ve inceleme yapmaya yetkilidirler. Kendileriyle sözleşme yapılmış olan gerçek veya tüzel kişiliği haiz kuruluşlar, Kurum denetim elemanlarına her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler.

             Bildirim:

             Madde 69 – Bu Kanun gereğince yapılacak bildirimler hakkında 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.

             Uyuşmazlıkların çözüm yeri:

             Madde 70 – Bu Kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.

             (Değişik ikinci fıkra: 24/7/2003-4956/31 md.) Bu Kanuna dayanılarak Kurumca açılacak tazminat ve rücu davaları on yıllık, prim alacakları davaları beş yıllık zamanaşımına tâbidir.

             (Ek: 14/4/1982 - 2654/10 md.) Şu kadar ki, zamanaşımı nedeniyle primi ödenmeyen süreler, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreler için herhangi bir sigorta yardımı yapılmaz.

             Tüzüklerin düzenlenmesi:

             Madde 71 – Bu Kanunda sözü geçen tüzükler bu Kanunun yayımı tarihinden başlanarak en geç altı ay içinde düzenlenir.

             Tam yılın tanımı:

             Madde 72 – Bu Kanunda geçen "Tam yıl" deyimi 360 takvim gününü ve "Ay" deyimi otuz takvim gününü ifade eder.

             İtiraz:

             Madde 73 – (Değişik birinci fıkra: 19/4/1979 - 2229/28 md.) Sigortalılar, bu kanun hükümlerinin uygulanması hakkında Kurumca yapılacak saptamaya karşı bildirim tarihinden sonraki bir yıl içinde yetkili mahkemeye başvurabilirler.

             İtirazlar bu Kanun hükümlerinin uygulanmasını durdurmaz.

             Karşılıklar:

             Madde 74 – (Değişik: 19/4/1979 - 2229/29 md.)

             (Değişik: 14/3/1985 - 3165/17 md.) Her hesap yılı sonunda o yılın gelirlerinden o yıl içinde ödenen, yaşlılık, malullük ve ölüm aylıkları ile yönetim giderleri, sigorta giderleri ve ayrılması gereken diğer karşılıklar tenzil edildikten sonra kalan miktar, matematik, ödenmiş primler ve olağanüstü karşılıklar olarak ayrılır.

             a) Matematik karşılık,

             b) Ödenmiş primler karşılığı,

             c) Diğer karşılıklar,

             d) Olağanüstü karşılık.

             Matematik karşılık; bu kanun gereğince bağlanan aylıkların ödenmesini sağlamak üzere hesaplanacak peşin değerlerin toplamıdır.

             Ödenmiş primler karşılığı; sigortalılar veya hak sahibi kimseleri için bu kanun gereğince ileride malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından Kurumca yapılacak ödemelerin bilanço tarihindeki değeri ile bu sigortalılar için sonraki yıllarda ödenecek malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin peşin değerleri arasındaki farktır.

             Olağanüstü karşılık; herhangi bir hesap yılına ilişkin gelirlerin o yıl yapılacak masraflarla yıl sonunda ayrılması gerekli karşılıklara yetmemesi halinde kullanılmak üzere ayrılan karşılıktır.

             Her hesap yılı sonunda o yılın gelirlerinden, matematik ve ödenmiş primler karşılıkları ile yönetim giderleri, sigorta masrafları ve ayrılan diğer karşılıklar çıkarıldıktan sonra kalan olağanüstü karşılık olarak ayrılır.

             Teknik bilanço:

             Madde 75 – Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının mali bünyeleri en geç her 5 yılda bir hazırlanacak teknik bilançolarla gözden geçirilir.

             Sigorta yardımlarının geçim şartları ve sigortalıların genel kazanç seviyelerinde meydana gelen değişmeler karşısındaki durumları her 5 yılda bir ve gerekirse daha önce Kurumu tarafından incelenerek varılacak sonuç, gereği yapılmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir.

             Dikkate alınmayacak tutarlar(1)    

             Madde 76- (Değişik: 24/7/2003-4956/32 md.)

             Her yıl bütçe kanunları ile belirlenen, Devlet hesaplarında yer verilmeyecek ve terkin edilecek tutarlar, Kurum hesaplarında aynen uygulanır. Bu tutarların terkinine Genel Müdürlük yetkilidir. Buna ilişkin usul ve esaslar Kurum Yönetim Kurulunca belirlenir.

             Değişen aylıkların başlangıcı:

             Madde 77 – Bu Kanuna göre aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kimselerin durumlarında, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış aylık tutarının artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren bir değişiklik meydana gelirse aylık miktarları, bu değişikliğin meydana geldiği tarihi takip eden aybaşından başlanarak artırılır veya azaltılır.

__________________

(1)  Bu madde başlığı “Lira kesirleri:” iken, 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

            

             Hakkın düşmesi:

             Madde 78 – (Değişik birinci fıkra: 14/3/1985 - 3165/18 md.) Bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, cenaze yardımı ve ölüm toptan ödeme hakları, hakkı doğuran olay tarihinden başlanarak 10 yıl içinde istenmezse düşer.

             Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından herhangi bir döneme ilişkin aylığını beş yıl içinde almıyanların bu döneme ilişkin aylıkları ödenmez.

             İsteğe bağlı sigorta:

             Madde 79– (Değişik: 24/7/2003-4956/33 md.)

             Bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanlar, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklular talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilirler.   

             İsteğe bağlı sigortalı olanların basamak seçme ve yükseltmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanır.

             İsteğe bağlı sigortalılık, sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlar ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tâbi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona erer.          

             2926 sayılı Kanun kapsamına girmeden önce bu Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olanların, isteğe bağlı sigortalılıkları devam eder.         

             İsteğe bağlı sigortanın hangi esaslara göre yapılacağı bir yönetmelikle düzenlenir.

 

7. BÖLÜM

Ceza Hükümleri

             İdarî para cezaları(1)

             Madde 80 – (Mülga: 20/6/1987 - 3396/17 md.; Yeniden Düzenleme: 24/7/2003-4956/34 md.)

             Bu Kanunun 26 ncı  maddesinde belirtilen tescil ve  sigortalılığın sona ermesi ile ilgili  yükümlülüğe uymayan  sigortalılara Kurumca ellimilyon milyon lira  idarî para cezası verilir. Bu  miktar, her yıl  Maliye Bakanlığınca 4.1.1961 tarihli  ve  213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci  maddesi   gereğince belirlenen  yeniden  değerleme  oranında  artırılır.

             Hakkında para cezası uygulanan sigortalılar, gerekçesini belirtmek suretiyle para  cezasına  karşı  tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma  itiraz  edebilirler. İtiraz  takibi  durdurur. Kurum en geç otuz gün içinde itirazı inceler ve karara bağlar. Kurum tarafından itirazın reddedilmesi halinde, sigortalılar red  kararının  kendilerine  tebliğ  tarihinden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Mahkemeye başvurulması cezanın takip ve tahsilini durdurmaz. İdarî para  cezalarının tahakkuk ve tahsilatında beş yıllık  zamanaşımı uygulanır.

             Sağlık karneleri ve/veya  kartını bir  başkasına kullandıranlardan veya   başkası adına  kullananlardan ve buna yardımcı olduğu belgelenenlerden, Kurumca yapılan  sağlık gideri kanunî faiziyle iki katı olarak müştereken ve müteselsilen tahsil edilir ve ilgililer hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.

             Kendilerine yapılan tebligat tarihinden itibaren onbeş gün içinde idarî para cezasını veya borçlarını itiraz etmeden ödeyenlerin bu borçları  üçte bir oranında  terkin edilir.

             Disiplin cezası:

             Madde 81 – 24 üncü maddede belirtilen kimselerden kendilerini süresi içinde Kuruma bildirmediklerini tespit edilenlerle sigorta prim borçlarını zamanında ödemiyenler hakkında, Kurumca yapılacak müracaat üzerine bağlı bulundukları meslek kuruluşlarınca, bir aya kadar disiplin cezası niteliğinde meslekten men cezası verilir.

             Tekerrür halinde verilecek meslekten men cezası bir aydan az olamaz.

 

             Madde 82 – Bu Kanunda geçen "İş kazası" teriminin kapsamının tayininde 506  sayılı Kanun hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

 

________________

(1)     Bu madde başlığı 24/7/2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun ile maddenin yeniden düzenlenmesi sırasında eklenmiştir.

 

             Deyim değişikliği:

             Ek Madde 1 – (Ek: 19/4/1979 - 2229/31 md.; Değişik: 14/3/1985 - 3165/20 md.)

             1479 sayılı Kanunda geçen "Sosyal Güvenlik Bakanlığı" deyimi "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" olarak değiştirilmiştir.

             Eski basamak ve aylıkların yeni basamak ve aylıklara intibakı:

             Ek Madde 2 – (Ek: 19/4/1979 - 2229/33 md.)

             Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki basamaklar ile gerek bu kanunla gerekse 50 nci maddenin son fıkrasına göre yeniden yapılacak basamak düzenlemelerinde, sigortalılar bulundukları gelir basamağına intibak ettirilirler.

             Bağlanmış olan aylıkların intibakında da yukarıdaki fıkra hükmüne göre tespit edilecek basamaklar esas alınmak suretiyle bu kanunun aylıkların hesabına ilişkin hükümlerine göre işlem yapılır.

             (Değişik: 6/3/1981 - 2423/6 md.) Yeni basamakların sigorta primine esas alınmasına Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihi takip eden ay başında, bağlanmış bulunan aylıkların aynı basamaklara intibakı ile bağlanacak aylıkların hesasabında esas alınmasına ise 6 ay sonra başlanır.

             (Son fıkra Mülga: 6/3/1981 - 2423/6 md.)

             Ek Madde 3 – (Ek: 19/4/1979 - 2229/33 md.;Mülga: 24/7/2003-4956/56 md.)

             Ek Madde 4 – (Ek: 19/4/1979 - 2229/33 md.)

             1479 Sayılı Kanun ve bu kanunla verilen görevlerin uygulanması nedeniyle, fazla çalışma gerektiren her türlü kurum işleri için çalışma saatleri dışında görevlendirilecek personele (1, 2 ve 3 üncü derece yönetici kadrolarında bulunan dahil) fazla çalışma yaptırılır. Yapılacak fazla çalışma ücreti ve fazla mesainin yaptırılması ile ilgili diğer hususlar Kurum Yönetim Kurulu kararı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edilir.

             Ek Madde 5 – (Ek: 19/4/1979 - 2229/33 md.; Mülga: 6/3/1981 - 2423/7 md.)

             BAĞ - KUR'a zamanında intikal ettirilmeyen alacaklar:

             Ek Madde 6 – (Ek: 6/3/1981 - 2423/8 md.; Mülga: 24/7/2003-4956/56 md.)

             Sosyal yardım zammı:

             Ek Madde 7 – (Ek: 6/3/1981 - 2423/8 md.)

             (Değişik birinci fıkra: 25/8/1999 - 4447/34 md.) Bu Kanuna göre malüllük, yaşlılık ve ölüm aylığı alanlardan, 1 ila 12 basamaklarda bulunanlara 5.850.000 lira, 13 ila 24 basamaklarda bulunanlara 4.500.000 lira sosyal yardım zammı, aylıklarla birlikte her ay peşin olarak ödenir.

 

             Ölen sigortalının hak sahibinin birden fazla olması halinde bu zammın tamamı hak sahiplerine eşit oranda bölüştürülür.

             (Değişik üç, dört ve beşinci fıkralar: 20/6/1987 - 3396/13 md.):

             Sosyal güvenlik kanunlarına göre bağlanan iki ayrı aylığı birlikte alanlara, 1479 sayılı Kanuna göre ayrı ayrı bağlanan iki aylığı birlikte alanlara veya iki sigortalıdan da ayrı ayrı ölüm aylığı alan hak sahiplerine bunlardan yalnız birisi için sosyal yardım zammı ödenir.

             Ödenen sosyal yardım zammı haciz edilemeyeceği gibi, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

             Ancak, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık almakta iken T.C. Emekli Sandığı ile Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işlerde kadrolu, ücretli, geçici kadrolu, yevmiyeli, sözleşmeli veya yapılan işe göre ücret veya yevmiye ödenmek suretiyle görev alanlara sosyal yardım zammı ödenmez.

             (Altıncı fıkra mülga: 20/6/1987 - 3396/13 md.)

             (Değişik: 20/6/1987 - 3396/13 md.) 2829 sayılı Kanun hükümleri gereğince aylık bağlananlara ödenecek sosyal yardım zammı, hizmet süreleriyle orantılı olarak tespit edilerek aynı nitelikteki zammı ödeyen ilgili sandık veya kurumdan tahsil edilir. Diğer sandık ve kurumlarca yapılan aynı mahiyetteki ödemelere, Bağ - Kur'un ödediği sosyal yardım zammı miktarı esas alınarak, hizmet süreleriyle orantılı olarak iştirak edilir.

             Emeklilikleri iptal edilenler ile yersiz ödeme yapılmış olanlara ödenen sosyal yardım zammının tamamı ilgililerden tahsil edilir.

             Ölüm halinde peşin ödenen zamlar hakkında, peşin ödenen aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

             Kurum işlemlerinin bilgi işlem ortamında yapılması ve arşivlenmesi  (1)

             Ek Madde 8 – (Değişik : 24/8/2000 -KHK-619/26 md.; İptal: Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarih ve E.:2000/61, K.:2000/34 sayılı Kararı ile; Değişik:24/7/2003-4956/35 md.)

             Kurumun, prim tahsilatı, sigortalama, tahsis, sağlık sigortası uygulaması dahil bütün işlemleri elektronik ortamda veya bilgi işlem ortamında yapılabilir ve arşivlenebilir. Bu şekilde arşivlenen belgeler elektronik ortamda on yıl süre ile saklanır. Diğer kurum ve kuruluşlardan elektronik ortamda bilgi ve belge alınabilir veya bunlara bilgi ve belge  verilebilir.   Kurum   her  türlü   işlemlerini   internet  de   dahil  manyetik ortamda yapabilir.

Elektronik veya bilgi işlem ortamında yapılan işlemlerin ve imha veya ilgilisine iade edilen belgelerin tespit ve tevsikinde bilgi işlem kayıtları esas alınır. Kurum tarafından bilgi işlem ortamında tutulan bilgiler adlî ve idarî merciler nezdinde geçerlidir. İtiraz edilmesi halinde, ispat mükellefiyeti itiraz edene aittir.           

             Sigortalıların Kuruma yaptıkları ve hatalı olmayan ödemelere ilişkin belgelerden elektronik ortama veya bilgi işlem kayıtlarına intikal ettirilmiş olanlar, ödemenin yapıldığı tarihi takip eden takvim yılından başlayarak bir yıl, kontrol ve denetimi yapılmak kaydıyla sağlık sigortası uygulamasına ilişkin fatura, reçete gibi belgeler Kuruma ibraz tarihinden itibaren beş yıl süre ile saklanır  ve bu sürenin sonunda imha edilir.

             Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

—————————

(1)    Bu madde başlığı “Prim ve tahsis ödemeleri ile ilgili makbuzların imhası” iken, 24/862000 tarihli ve 619 sayılı KHK ile "Kurum işlemlerinin bilgi işlem ortamında yapılması ve arşivlenmesi" olarak  değiştirilmiş olup, söz konusu KHK daha sonra Ana.Mah.nin 26/10/2000 tarihli ve E.:2000/61, K.:2000/34 say